ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

«Αύγουστέ μου καλέ μήνα να ‘σουν δυο φορές το χρόνο». Μπαίνει ο Αύγουστος και τα σύκα μελωμένα, φλαμπουριανά, βα­σιλικά και δηνιακά (τηνιακά), περιμένουν έτοιμα να κοπούν το πρωί με τη δροσιά. Οι πρώτοι τσαμπάτοι και τ’ άλλα πρωιμάδια κρέμονται στα κλίματα έτοιμοι να προσφέρουν τη γλυκιά τους γεύση. Σε λίγο οι απλωταριές από αγούδουρα θα στρωθούν για να δεχθούν τα κουνάλια, που θα ξεραθούν και θ’αποτελέσουν πολύτιμη τροφή για όλο το χρόνο. Όσα πε­ρισσέψουν, θα ανακατωθούν με πίτουρα και νερό ή τυρόλα για να παχύνουν το χοιρινό που θα σφαχτεί σε λίγες βδομάδες. Ώρι­μα είναι και τα αμύγδαλα. Σε λίγο θα μαζευτούν, θα καθαριστούν και θ’ απλωθούν στα δώματα να στεγνώσουν. Ξεχωρίζουν τα νυχάτα με λεπτό φλούδι που συνθλίβεται με το χέρι. Είναι η πιο εκλεκτή ποικιλία. 0 καρπός ψιλοκομμένος θα μπει στα γλυκά των Χριστουγέννων, ξεροτήγανα και μελομακάρονα. Μέλι και αμύγδαλα θα δώσει κι ο παπάς στο ανδρόγυνο κατά τη στέψη του στην εκκλησιά.

Στο διαιτολόγιο τις δύο πρώτες εβδομάδες κυριαρχεί η νη­στεία του Δεκαπενταύγουστου κατά την οποία επιτρέπεται η βρώση των ψαριών. Στις δεκαπέντε του μήνα η μεγάλη γιορ­τή της Κοίμησης της Θεοτόκου. Στο νησί δεσπόζει το μεγά­λο πανηγύρι της Μεγαλόχαρης στην Κανάλα, σήμα κατατεθέν όλων των θερμιωτών, όπου πρωτοστατεί ο Σύνδεσμος Δρυοπιδέων. Ωραία και τα μικρότερα πανηγύρια της Στρατολάτισσας, της Παναγιάς του Νίκους και οκτώ μέρες αργό­τερα της Παναγιάς της Φλαμπουριανής.

Χταπόδι ξιδάτο

Αφού νεροβράσουμε το χταπόδι, το στραγγίζουμε, το κό­βουμε κομμάτια και το βάζουμε στο ξίδι.

Χταπόδι με μακαρονάκι κοφτό

Κόβουμε το χταπόδι σε μεγάλα κομμάτια και το βάζουμε να βράσει ώσπου να πιει το ζουμί του. Ρίχνουμε το λάδι και το κρεμμύδι ψιλοκομμένο και τα καβουρντίζουμε, γυρίζοντάς τα συνεχώς. Προσθέτουμε ντομάτα, πιπέρι, άνηθο και νερό και αφήνουμε το χταπόδι να βράσει. Μόλις μαλακώσει, προ­σθέτουμε το ανάλογο νερό και ρίχνουμε το μακαρονάκι.

Προαιρετικά, πριν ρίξουμε τις ντομάτες, μπορούμε να σβή­σουμε το κάβουρντισμένο χταπόδι με λίγο κρασί.

Χταπόδι στιφάδο

Κόβουμε το χταπόδι σε κομμάτια και τα βάζουμε μαζί με τα κρεμμύδια κομμένα σε φέτες και σκόρδα να καβουρντι­στούν. Σβήνουμε με λίγο κρασί, προσθέτουμε ντομάτα, πιπέρι, ένα φύλλο δάφνης και λίγο νερό και αφήνουμε το χτα­πόδι να βράσει και να μείνει με ελάχιστη σάλτσα.

Παπαγιαχνί

Τσιγαρίζουμε ένα ψιλοκομμένο κρεμμύδι και προσθέτου­με δυο πατάτες και δυο κολοκύθια κομμένα στη μέση. Αφού τσιγαριστούν, ρίχνουμε φρέσκες ντομάτες τριμμένες στον τρί­φτη, αλάτι, πιπέρι και μπαχάρι σε κόκκους. Στο τέλος ρίχνουμε και τα ψάρια (σκορπίνες, σαβρίδια, μπακαλιάρους, γόπες), πρώ­τα όσα χρειάζονται περισσότερο βράσιμο και στη συνέχεια τα υπό­λοιπα. Τα αφήνουμε να βράσουν και να μείνουν με λίγο ζουμί. Το φαγητό αυτό συνήθως το ‘φτιαχναν οι ψαράδες στο καΐκι.

Κακαβιά

Βάζουμε μικρά κρεμμύδια και μια ώριμη ντομάτα κομμέ­νη στα τέσσερα να νεροβράσουν μαζί με λίγο σέλινο. Αφού πάρουν μερικές βράσεις προσθέτουμε τις πατάτες και, όταν αυτές μισοβράσουν, ρίχνουμε τα ψάρια, και τα αφήνουμε να βράσουν χωρίς να σκεπάσουμε το καζάνι, για να μην «μπουφιάσουν» τα ψάρια. Προς το τέλος ρίχνουμε και το λάδι. Σερβίρουμε τα ψάρια σε μια πιατέλα και γύρω-γύρω τα λα­χανικά, προσθέτοντας λίγο λάδι. Στο ζουμί λιώνουμε μια δυο πατάτες και αφού το σουρώσουμε το σερβίρουμε. Αντί για ντο­μάτα μπορούμε να στύψουμε λεμόνι.

Επειδή τα ψάρια δεν ήταν πάντα διαθέσιμα, τα υποκαθιστούσαν συχνά με παστό μπακαλιάρο. Τα τηγανητά μπακαλιαράκτα με σκορδαλιά τα ’τρωγαν στις γιορτές και τα ’παιρναν μαζί τους στα πανηγύρια.

Μπακαλιάροι με κρεμμύδια

Τσιγαρίζουμε μπόλικα κρεμμύδια κομμένα σε φέτες και σκόρδο και τα σβήνουμε με λίγο κρασί. Προσθέτουμε τον πελ­τέ διαλυμένο σε νερό. Αφού τα σιγοβράσουμε για λίγο, ρί­χνουμε τα κομμάπα του ξαρμυρισμένου μπακαλιάρου και αφή­νουμε το φαγητό να βράσει σε σιγανή φωτιά. Κατά διαστή­ματα κουνάμε το καζάνι για να μην κολλήσει το φαΐ. Δεν το ανακατεύουμε για να μη διαλυθεί ο μπακαλιάρος.

Μπακαλιάρος με πατάτες γιαχνί

Φτιάχνουμε τις πατάτες γιαχνί και στο τέλος βάζουμε πάνω τους κομμάτια ξαρμυρισμένου μπακαλιάρου. Αν χρειαστεί, προσθέτουμε και λίγο νερό. Αφήνουμε το φαΐ να γίνει και να μείνει μόνο με το λάδι του.

Του An Γιάννη του Προδρόμου που γιορτάζεται στις 29 Αυγούστου είναι ημέρα νηστείας. Σ’ όλα τα θερμιώτικα σπίτια μαγειρεύουν ρεβύθια στο φούρνο, σε πήλινο τσουκάλι. Ρεβύθια στο φούρνο έβαζαν και όλο το χειμώνα, τα Σάββατα που έψηναν και το ψωμί.

Ρεβύθια του φούρνου

Αποβραδίς βάζουμε στο νερό 1/2 κιλό ρεβύθια και τα αφή­νουμε όλη τη νύχτα να μουλιάσουν. Την άλλη μέρα τα βγά­ζουμε από το νερό και τ’ απλώνουμε σ’ ένα ταψί προσθέτοντας μια κουταλιά σόδα. Τ’ ανακατεύουμε και αφού τ’ αφήσουμε καμιά ώρα στη σόδα τα ξεπλένουμε με άφθονο νερό. Τα σουρώνουμε και τα βά­ζουμε στο τσουκάλι με αλάτι, πιπέρι, λάδι, 5-6 κρεμμύδια κομμένα σε φέτες και 2 λίτρα νερό. Κλείνουμε το τσουκάλι αε­ροστεγώς με ζυμάρι και τα βάζουμε στο φούρνο να ψηθούν σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία όλη τη νύχτα.

Από το Ημερολόγιο έτους 2009 του Συνδέσμου